Blog

17/04/2018

“เภสัชร้านยาพาเลิกบุหรี่”

เมื่อพูดถึงการเลิกบุหรี่ เราก็มักจะมุ่งตรงไปที่ความคาดหวังต่อผู้สูบบหรี่โดยตรง ที่ควรจะต้องเป็นผู้ที่ต้องเลิกบุหรี่ด้วยตนเอง แต่หากในความเป็นจริง การที่จะเลิกบุหรี่ มีองค์ประกอบมากมาย ทั้งด้านกฎหมาย สุขภาพ ครอบครัว และสังคม โดยเฉพาะองค์ประกอบสำคัญคือความมุ่งมั่นใจตั้งใจเลิกบุหรี่ และความรู้ความเข้าใจต่อขั้นตอนการเลิกบุหรี่ให้ประสบความสำเร็จ

เนื่องจากในพื้นที่ภาคเหนือ มีผู้สูบบุหรี่มากเป็นอันดับ 3 ของประเทศ และก็ยังมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นในกลุ่มผู้สูบบุหรี่หน้าใหม่ ที่เป็นเด็ก เยาวชนและสตรี ดังนั้นทางศูนย์ปฏิบัติการเภสัชชุมชน คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จึงได้จัดตั้งโครงการ “ เภสัชร้านยาพาเลิกบุหรี่ ” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรณรงค์การเลิกบุหรี่ บริการให้คำปรึกษาและสร้างความรู้ความเข้าใจต่อขั้นตอนการเลิกบุหรี่ให้ประสบความสำเร็จ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการเสริมสร้างสุขภาพชุมชน

ผศ. ภญ. ดุจฤดี ชินวงศ์ หัวหน้าโครงการเภสัชร้านยาพาเลิกบุหรี่ กล่าวว่า “ การสูบบุหรี่เป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคร้าย เช่น มะเร็งปอด โรคหัวใจ โรคถุงลมโป่งพอง และยังเป็นสาเหตุของเกิดโรคอื่นๆอีกมากมาย รวมทั้งส่งเสียต่อสภาพผิว แก่เร็ว เหี่ยวย่น ซึ่งอัตราการสูบบุหรี่ของประชากรไทย คือ 21.91% ปริมาณการสูบบุหรี่เป็นประจำเฉลี่ย 10 มวนต่อวัน ปัจจุบันกลุ่มที่สูบบุหรี่มากคือกลุ่มวัยรุ่น และที่น่าเป็นห่วงคือ มีแนวโน้มของการเริ่มสูบตั้งแต่อายุยังน้อย บางคนเริ่มสูบตั้งแต่เพียงอายุ 10 ปีเท่านั้น ”

“ โครงการเภสัชร้านยาพาเลิกบุหรี่จะมีการบริการให้คำปรึกษาเพื่อเลิกบุหรี่ ซึ่งเรามีทีมเภสัชกรพร้อมให้คำปรึกษากับผู้สนใจทั้งตัวผู้สูบบุหรี่เองหรือคนใกล้ชิด พร้อมมีเอกสารความรู้ในการเลิกบุหรี่และการดูแลสุขภาพ โดยไม่เสียค่าบริการใดๆ ยกเว้นกรณีที่จำเป็นต้องใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ คือผู้ที่ตรวจประเมินแล้วพบว่ามีภาวะติดนิโคติน ก็จะมีค่าใช้จ่ายด้านยา ”

“ ที่ผ่านมามีผู้ที่ประสบความสำเร็จในการเลิกบุหรี่มากมาย ตัวอย่างเช่น ผู้ที่สูบบุหรี่มานาน 10 กว่าปี หลังจากมีลูก ก็สามารถเลิกบุหรี่ได้โดยการหักดิบร่วมกับใช้วิธีการปรับพฤติกรรมช่วย ซึ่งแรงจูงใจที่สำคัญคือ ไม่อยากให้คนในครอบครัวได้รับควันบุหรี่มือสอง เราเคยพบเด็กอนุบาลร้องขอผู้เป็นพ่อให้เลิกบุหรี่ ซึ่งก็แสดงให้เห็นว่านอกจากผู้สูบแล้ว บุคคลใกล้ชิดก็มีส่วนสำคัญอย่างมากในการติดสินใจเลิกบุหรี่ และยังเป็นตัวช่วยให้การเลิกบุหรี่ประสบความสำเร็จด้วย แต่อย่างไรก็ตามยังมีผู้สูบจำนวนมากยังไม่สามารถตัดสินใจเลิก หรือเคยเลิกแล้วไม่ประสบผลสำเร็จ หรือบางคนก็อาจไม่แน่ใจว่า การเลิกบุหรี่แบบใดได้ผล หรือไม่แน่ใจว่าควรใช้ยาเลิกหรือไม่ ไม่ว่าคำถามหรือความกังวลใด เราก็ยินดีที่จะให้คำปรึกษา ซึ่งท่านผู้สนใจสามารถมารับคำปรึกษาด้วยตนเอง หรือมาพร้อมครอบครัว ”

การเลิกบุหรี่มีผลดีมากมาย เช่น ผลดีต่อบุคลิกภาพ ทำให้หน้าตาสดใส ไม่มีกลิ่นปาก ผลดีต่อสุขภาพตนเอง คือ ลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ โรคมะเร็งปอด โรคถุงลมโป่งพองด้วย และผลดีต่อสังคม เป็นการคุ้มครองผู้สุขภาพผู้ไม่สูบหรี่ ไม่เพิ่มมลพิษในอากาศ ซึ่งจะช่วยให้ชุมชนเป็นชุมชนสุขภาพดีอีกด้วย

สำหรับขั้นตอนในการให้คำปรึกษาช่วยเลิกบุหรี่ประสบผลสำเร็จ คือ จะมีการประเมินภาวะการติดบุหรี่เป็นขั้นตอนแรก เป็นการประเมินจากปัจจัยที่ทำให้คนติดบุหรี่ ได้แก่ 1 ) ด้านร่างกายหรือการติดนิโคติน ซึ่งจะได้จากการประเมิน โดยการใช้แบบประเมินการติดนิโคติน 2 ) ด้านสังคมหรือความเคยชิน เช่น สูบบุหรี่หลังกินข้าว ดื่มเหล้าแล้วสูบบุหรี่ สูบบุหรี่เมื่ออยู่ในกลุ่มเพื่อนที่สูบบุหรี่ 3 ) ด้านจิตใจ เช่น สูบบุหรี่เมื่อกังวลใจ เครียด เบื่อ เพราะเชื่อว่าการสูบบุหรี่จะช่วยแก้ปัญหาด้านจิตใจได้

เมื่อมีการประเมินในขั้นตอนแรกแล้ว ในลำดับต่อไปเป็นขั้นตอนที่สองคือ การช่วยวางแผนในการเลิกบุหรี่และแนะนำทักษะในการจัดการกับปัญหาขณะเลิกบุหรี่ และขั้นตอนสุดท้ายคือการให้กำลังใจ โดยเราจะมีการติดตามผลระหว่างการเลิกบุหรี่ด้วย ที่สำคัญเราจะมีข้อมูลความรู้ที่เป็นประโยชน์ในการช่วยเลิกบุหรี่ ให้กับท่านอย่างต่อเนื่อง
จึงขอเชิญชวนผู้สนใจมาร่วมคิดร่วมปรึกษาเพื่อการเลิกบุหรี่ให้มีประสิทธิภาพ โดยสามารถติดต่อได้โดยตรงที่ศูนย์ปฏิบัติการเภสัชชุมชน( ร้านยา) คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยเปิดให้บริการเลิกบุหรี่ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 8.30 – 12.00 น. หรือโทรศัพท์มาได้ที่ 053-944372, 053-94433 ซึ่งเรามีอาจารย์เภสัชกรพร้อมให้คำปรึกษา คือ ภญ. ปณิดา ดิศวนนท์ , ภก. วุฒิกร ใยชิด, ผศ.ดร.ภก. สุระรอง ชินวงศ์ และทีมเภสัชกร นักศึกษาเภสัชศาสตร์

สุดท้าย ผศ.ภญ.ดุจฤดี ได้ฝากข้อคิดว่า “ บุหรี่เลิกยาก แต่เลิกได้ และไม่ว่าคุณจะเป็นใคร ไม่ว่าคุณจะสูบบุหรี่ชนิดไหน เลิกบุหรี่ได้เร็วที่สุด จะดีต่อตัวคุณ ครอบครัว และสังคม ”

www.pharmacy.cmu.ac.th
: บทความโดย : สุภฎารัตน์ สุธีพรวิโรจน์
: ภาพประกอบ : หมวดโสตทัศนศึกษา

ผลงาน คภยส. ,
About an