Aboutus

รู้จัก คภยส.

ทำความรู้จัก…เภสัชกรอาสาเพื่อควบคุมการบริโภคยาสูบ (คภยส.)
ปี ค.ศ. 2005 (พ.ศ. 2548) องค์การอนามัยโลก ต้องการให้บุคลากรสุขภาพเข้ามามีบทบาทสำคัญในการควบคุมยาสูบ ในปีนั้นจึงได้กำหนดคำขวัญคือ Health Professionals and Tobacco Control ด้วยเหตุนี้ ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จึงได้มีแนวคิดที่จะจัดตั้งเครือข่ายวิชาชีพสุขภาพร่วมสร้างความเข้มแข็งในการทำงานด้านควบคุมยาสูบ โดยเน้นการบำบัดผู้สูบบุหรี่

“เครือข่ายวิชาชีพสุขภาพเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่” จึงเกิดขึ้นด้วย 5 วิชาชีพสุขภาพ ได้แก่ แพทย์ เภสัช พยาบาล ทันตแพทย์ และสาธารณสุข และได้จัดตั้งเครือข่ายวิชาชีพเพื่อรวมพลังในการทำงานแก้ไขปัญหาบุหรี่ในสังคมไทย  เครือข่ายวิชาชีพเภสัชกรรมเพื่อควบคุมยาสูบ (คภยส.) เป็นหนึ่งในวิชาชีพสุขภาพ  โดยภก.ดร. คทา บัณฑิตานุกูล ทำหน้าที่เป็นรองเลขาธิการ เครือข่ายวิชาชีพสุขภาพเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่ และดำรงตำแหน่งประธานเครือข่ายวิชาชีพเภสัชกรรมเพื่อควบคุมยาสูบ (คภยส.) ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา จนถึงปัจจุบัน 

ดร.ภก. คทา บัณฑิตานุกูล
ประธานแผนงานเภสัชกรอาสาเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่
ผลงาน

ของเครือข่ายเภสัชอาสาเพื่อการควบคุมยาสูบที่ดำเนินงานมาถึงหนึ่งทศวรรษ ได้แก่

พัฒนาเรียนการสอนเรื่องการควบคุมยาสูบและการเลิกบุหรี่

เป็นแผนยุทธศาสตร์ที่สำคัญ จากการทำงานของ คภยส. ทำให้คณะเภสัชศาสตร์ในมหาวิทยาลัยต่างๆ ได้เพิ่มการเรียนการสอนเรื่องการควบคุมยาสูบ ซึ่งมีรูปแบบหลากหลายแตกต่างกันไป  เช่น มหาวิทยาลัยพะเยา เปิดเป็นวิชาฝึกงานให้นักศึกษาปีสุดท้ายได้มาฝึกปฎิบัติงานที่มีความรู้เรื่องการควบคุมยาสูบและการเลิกบุหรี่  และในคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยต่างๆ ทั่วประเทศมีการเรียนการสอนเพื่อให้คำปรึกษาเลิกบุหรี่แก่นักศึกษา และมีโครงการสร้างผู้นำนักศึกษาในด้านการควบคุมยาสูบเพื่อสร้างเภสัชรรุ่นใหม่ที่ไม่สูบบุหรี่แลมีทัศนคติในการณรงค์ให้เกิดการเลิกบุหรี

โครงการ “มหาวิทยาลัยปลอดบุหรี่”

เป็นการสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยในประเทศไทยมีการวางแผนเพื่อสนับสนุนและผลักดันนโยบายมหาวิทยาลัยปลอดบุหรี่อย่างชัดเจนเป็นรูปธรรมและต่อเนื่องเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ รวมถึงผลักดันกิจกรรมที่จะช่วยสนับสนุนให้การรณรงค์เกิดผลสำเร็จ

การทำงานวิจัยเพื่อขับเคลื่อนนโยบาย

งานวิจัยในเชิงการสร้างสรรค์ ทั้งกิจกรรมต้นแบบ (best practice) และงานวิจัยเชิงผลิตภัณฑ์ (product) ตัวอย่างเช่น สมุนไพรหญ้าดอกขาวและผลักดันให้มีการบรรจุในบัญชียาหลักแห่งชาติ ประเภทสมุนไพร และมีการพัฒนาเป็นแคปซูลหญ้าดอกขาวในเวลาต่อมา

การผลักดันนิโคตินทดแทน (NRT)

ให้สามารถจำหน่ายตามร้านขายยาแผนปัจจุบันได้ เพื่อส่งเสริมให้คนสูบบุหรี่เข้าถึงยาช่วยเลิกบุหรี่ได้ง่ายมากขึ้น ช่วยให้ประชาชนเลิกบุหรี่มากขึ้น

การสนับสนุนบทบาทเภสัชกรร้านยาในการช่วยเลิกบุหรี่

สร้างทักษะในการช่วยเลิกบุหรี่ให้กับเภสัชกร จึงเป็นการเปิดประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของ “เภสัชอาสาพาเลิกบุหรี่” ทำให้ร้านยาในประเทศไทยและเภสัชกรร้านยามีส่วนช่วยให้คนในสังคมเลิกบุหรี่ได้มากขึ้น เนื่องจากคนสูบบุหรี่ส่วนใหญ่ไม่สะดวกที่จะไปโรงพยาบาล หรือไปเมื่อเขาเป็นโรคต่างๆ แล้ว ซึ่งจะทำให้ช่วยเหลือคนให้เลิกบุหรี่ได้ทันการณ์และง่ายยิ่งขึ้น

การรณรงค์และสร้างเครือข่าย “ร้านยาไม่ขายบุหรี่”

โดยตั้งเป้าหมายให้ร้านยาทั่วประเทศประมาณ 2 หมื่นกว่าร้านยา ปัจจุบันมีร้านยาเภสัชกรประมาณ 5 พันร้านยา เป็นร้านยาที่ต้องปลอดบุหรี่ตามกฎหมาย 100% นั่นหมายความว่าจะต้องไม่มีคนเข้ามาสูบเลย และเจ้าของร้านต้องไม่สูบด้วย โดยในแผนปี 2557-2559 จะพยายามทำให้ได้ 75% หรือ 15,000 ร้านยา จากร้านยาทั้งหมด เพื่อเป็นแหล่งที่ช่วยเลิกบุหรี่ที่สะดวกและใกล้บ้าน

สนับสนุนร้านยาเภสัชอาสาฯ ในกทม.และภูมิภาค บำบัดผู้เสพติดบุหรี่

โดยได้รับสนับสนุนงบประมาณสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ให้ร้านยาในกทม. และต่างจังหวัดบางจังหวัด เป็นแหล่งบำบัดประชาชนกับการเสพติดบุหรี่ เป็นโครงการทดลองเพื่อดูผลสัมฤทธิ์ของโครงการ  หากได้รับผลลัพธ์ที่ดี   จะได้รับการผลักดันให้เป็นนโยบายกลางของ สปสช.ทั่วประเทศ ต่อไป

โครงการ “ร้านยาเภสัชอาสาฯ แชมเปี้ยน”

มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างทักษะและองค์ความรู้ที่เป็นเลิศ ในการช่วยเหลือผู้เสพติดบุหรี่ ทั้งในเรื่องยาช่วยเลิกบุหรี่ การให้บริบาลเภสัชกรรมสำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ติดบุหรี่อื่นๆ โดยใช้เครือข่ายร้านยาคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยต่างๆ เป็นแกนนำ (node) ของเครือข่ายในจังหวัดต่างๆ เพื่อรวบรวมองค์ความรู้และสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายในการควบคุมยาสูบ จากมหาวิทยาลัยที่เข้มแข็ง เช่น มหาสารคาม ขอนแก่น สงขลา พิษณุโลก เชียงใหม่

สนับสนุนกิจกรรม สนภท.

เพื่อสร้างทัศนคติและความเข้าใจ ถึงความสำคัญของการควบคุมยาสูบ และบทบาทของเภสัชกรในการควบคุมยาสูบแก่นิสิต นักศึกษา โดยคภยส. ได้สนับสนุนกิจกรรมของ กิจกรรมของ สนภท. (สมาพันธ์นิสิตนักศึกษาเภสัชศาสตร์แห่งประเทศไทย) ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมยาสูบ และมหาวิทยาลัยปลอดบุหรี่ เช่น โครงการประกวดแข่งขันของนิสิต นักศึกษา โครงการวิจัย และกิจกรรมสร้างสรรค์ จัดทำโครงการพัฒนาแกนนำและนักศึกษาต้นแบบในการควบคุมยาสูบ เช่น การใช้สื่อประเภทต่างๆ ในการควบคุมยาสูบและการเปิดโปงอุตสาหกรรมยาสูบ เป็นต้น

โครงการ “ใจใสไร้หมอกควัน”

มีวัตถุประสงค์ในการสร้างจิตสำนึกของการเป็นผู้ให้บริการพัฒนาจิตใจและยกระดับจิตวิญญาณให้แก่นิสิต นักศึกษา และเภสัชกรอาสา รวมถึงการสร้างพลังใจในการทำงานเลิกบุหรี่ ให้แนวทางในการดูแลจิตใจ และวิธีจัดการกับวิกฤตทางอารมณ์ เพื่อช่วยเหลือผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ให้สามารถอยู่ในกระบวนการบำบัด และไม่หันกลับไปสูบบุหรี่อีก

ก้าวต่อไปคือ

การสร้างศักยภาพให้กับร้านยาให้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างระบบดูแลสุขภาพที่ดีให้คนไทย โดยเฉพาะเรื่องการเลิกบุหรี่   ที่เป็นรูปธรรมและได้รับการยอมรับไปสู่ระดับนโยบายว่า “ร้านยามีศักยภาพในการดูแลสุขภาพของคนในชุมชน”   โดยจะเริ่มจากเป้าหมายใหญ่ คือ “ร้านยาเภสัชกรชุมชน” เป็นแหล่งช่วยบำบัดคนไข้ได้ และมีค่าตอบแทน โดยเป็นนโยบายซึ่งจะทำให้คนสูบไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายจากการบำบัด โดยมีหน่วยงานของรัฐเป็นผู้ดูแล